De Pilotstarter: innovatie samen delen

De Pilotstarter is een online platform, waarop gemeenten ideeën voor pilots met elkaar kunnen uitwisselen. Het is een initiatief van de VNG en biedt ruimte aan uiteenlopende onderwerpen, van big data-experimenten in pleegzorg en dienstverlening tot het verminderen van administratieve lasten en digitale burgerparticipatie. Het enthousiasme bij gemeenten voor de Pilotstarter is groot. Momenteel zijn meer dan 40 pilots aangemeld en in totaal zijn er meer dan 200 gemeenten bij betrokken.

Stel: je werkt op een gemeentehuis en handelt aangiftes van geboorte en overlijden af. Voor dat laatste zie je voortdurend dezelfde begrafenisondernemers langskomen en in een informeel gesprek heeft een ervan wel eens geklaagd over het geld en de tijd die zij kwijt is aan het parkeren in de buurt van het gemeentehuis. En je denkt: ‘Kan dat niet simpeler?’

De Digitale Agenda 2020 besteedt veel aandacht aan nauwere, digitale samenwerking tussen overheid

Dat zo’n ondernemer digitaal aangifte kan doen en niet meer elke
keer langs het gemeentehuis hoeft? Dat is enkele jaren geleden gebeurd in Den Bosch. Afgelopen juli bleken alle belemmeringen weggenomen om de digitale aangifte landelijk in te voeren. Maar tussen het moment dat een medewerker een lumineus idee krijgt en de uitvoering daarvan door alle gemeenten moeten enorm veel stappen doorlopen worden. In de klassieke verhouding tussen rijk en gemeenten mocht eigenlijk alleen het rijk iets bedenken en mochten de ‘lagere’ overheden dat uitvoeren. En als er in een gemeente iets nieuws bedacht werd, bleef het vroeger vooral in die ene gemeente. De gemeentelijke autonomie stond immers voorop en een goede manier om samen te werken aan innovaties bestond niet. Dat voor gezamenlijke vernieuwingen een totaal andere opzet van de gemeentelijke ict misschien nodig is, droeg ook niet bij aan het gemeentelijke innovatieklimaat. Maar daar is verandering in gekomen.

Digitale Agenda
De VNG heeft de contouren geschetst voor 2020. Een belangrijk onderdeel daarvan is de modernisering van de dienstverlening. Want mensen willen niet alleen gemakkelijk aangifte van een overlijden doen, maar ze vinden het ook minder en minder te begrijpen dat ze voor elk document soms meerdere keren naar het gemeentehuis moeten. En dat er meerdere overheden zijn die niet nauw samenwerken, wil er bij de inwoners en ondernemers helemaal niet in. De ambities zijn vastgelegd in de Digitale Agenda 2020, waarin veel aandacht is voor nauwe samenwerking tussen de verschillende overheden op digitaal gebied  (zodat er niet meerdere berichtenboxen komen), maar ook voor gemeentelijk opdrachtgeverschap op ict-gebied, standaardisatie van werkprocessen en software en niet in de laatste plaats voor innovatie. Want als de gemeenten zelf de meest nabije overheid willen zijn, moeten ze de trends in de gaten houden, meegaan met innovatieve bewegingen en zelf innoveren. Maar hoe?
Het afgelopen jaar kregen gemeenten te maken met de enorme uitbreiding in hun takenpakket vanwege de decentralisaties van de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet op maatschappelijke ondersteuning. Die gingen gepaard met flinke bezuinigingen en dat maakte dat gemeenten van elkaar wilden weten waar ze mee bezig waren en wie er goede ideeën had voor efficiëntere werkprocessen. Om de verkokering in de zorg tegen te gaan werden in veel gemeenten bijvoorbeeld sociale wijkteams opgericht, maar andere gemeenten deden dat weer anders. Om de innovatieve ideeën met elkaar te delen heeft de VNG een nieuw platform opgericht, de Pilotstarter. Daarop konden aanvankelijk gemeenten hun ideeën in het sociaal domein met elkaar delen, maar wegens het succes is het terrein uitgebreid. Voorwaarde is wel dat de pilots gaan over informatievoorziening, een onderwerp dat alle onderwerpen raakt en voor verbetering van zowel beleid als dienstverlening als verantwoording van belang is. Sleutelwoorden bij de Pilotstarter zijn delen en samenwerken. ‘Het is een online platform waarop gemeenten goede ideeën kunnen delen met hun collega-gemeenten en een pilot kunnen initiëren als zij rondom dat idee met andere gemeenten willen samenwerken,’ aldus Nathalie Venema, pilotmanager innovatie bij VNG/KING.

Gemeenten kunnen hun ideeën voor pilots, alleen of in samenwerking met andere gemeenten en leveranciers, kwijt op de Pilotstarter. Zo maken ze bekend wat ze willen, zoeken ze partners die hetzelfde willen, doen ze kennis op en kunnen ze zien wat er speelt. Vanuit de VNG worden diverse soorten ondersteuning georganiseerd. De VNG kijkt mee, onderhoudt de website en kijkt vooral of een ingediende pilot misschien interessant is voor méér gemeenten (of de pilot ‘opschaalbaar’ is, in het jargon).
Als dat het geval lijkt, wordt de pilot voorgelegd aan het gemeentelijk portfolio-overleg. Als dat overleg ‘ja’ zegt, wordt gekeken naar manieren waarop de pilot geschikt kan worden gemaakt voor meerdere gemeenten.

200 gemeenten
Het enthousiasme bij gemeenten voor de Pilotstarter is groot. Ondanks de enorme werkdruk die er bij gemeenten is, zijn er momenteel meer dan 40 pilots aangemeld. De onderwerpen lopen uiteen van big data-experimenten in pleegzorg en dienstverlening tot verminderen van administratieve lasten en digitale burgerparticipatie. Meer dan 200 gemeenten zijn nu al betrokken bij de pilots op de Pilotstarter.

Delen

Reageer

*

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *