Klimaatverandering houdt veel Nederlandse jongeren bezig. Een grote meerderheid ziet het als een serieus probleem en maakt zich zorgen over de gevolgen voor de toekomst. Tegelijkertijd vinden veel jongeren dat hun stem onvoldoende wordt meegenomen bij besluiten over klimaatbeleid. Dat blijkt uit onderzoek van State of Youth NL onder 1.775 jongeren tussen de 12 en 29 jaar.
Uit het onderzoek blijkt dat 78 procent van de jongeren klimaatverandering een serieus probleem voor Nederland vindt. Daarnaast maakt 60 procent zich regelmatig, vaak of heel vaak zorgen over het klimaat. Bij 40 procent zijn die zorgen de afgelopen jaren toegenomen.
Volgens de onderzoekers ervaren jongeren klimaatverandering niet als een abstract probleem. Zij verbinden het onderwerp aan hun toekomst, gezondheid, bestaanszekerheid en leefomgeving.
Gevolgen voor welzijn en toekomstbeeld
De zorgen hebben ook invloed op het welzijn van jongeren. Zeven op de tien jongeren voelen zich machteloos en hebben het gevoel weinig controle te hebben. Daarnaast zegt 61 procent angstig te worden wanneer zij aan de toekomst denken. Meer dan de helft ervaart stress door berichtgeving over klimaatverandering.
Opvallend is dat 22 procent aangeeft levensplannen, zoals het krijgen van kinderen, aan te passen vanwege het klimaat. De helft maakt zich zorgen over toekomstige generaties.
Onvoldoende gehoord
Het onderzoek laat ook zien dat jongeren kritisch zijn over hun betrokkenheid bij beleid. Op een schaal van 0 tot 10 geven zij gemiddeld een 5,1 voor de manier waarop naar hun mening wordt geluisterd.
Daarnaast vindt 50 procent dat de stem van jongeren niet of helemaal niet wordt gehoord wanneer de overheid besluiten neemt die invloed hebben op het klimaat. Slechts 23 procent ervaart dat dit vaak of heel vaak gebeurt.
De initiatiefnemers van het onderzoek pleiten daarom voor een structurele verankering van jongerenparticipatie in wetgeving, beleid en praktijk. Daarbij wijzen zij onder meer op de Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau.
Verwachtingen van overheid en bedrijven
Volgens jongeren ligt de grootste verantwoordelijkheid voor een groenere toekomst bij de overheid. Ruim vier op de tien jongeren wijzen naar de overheid als belangrijkste actor. Daarnaast noemt 26 procent bedrijven als belangrijkste partij om klimaatverandering aan te pakken.
Wanneer het gaat om klimaatbeleid vindt 54 procent dat de Nederlandse overheid te weinig doet. Slechts 11 procent vindt dat er voldoende gebeurt.
Jongeren noemen onder meer strengere regels voor bedrijven, investeringen in duurzame oplossingen en beter toegankelijk openbaar vervoer als mogelijke maatregelen.
Signaal voor beleidsmakers
Voor gemeenten, provincies en het rijk biedt het onderzoek een inkijk in hoe jongeren naar klimaatbeleid kijken. De resultaten laten zien dat jongeren niet alleen zorgen hebben over klimaatverandering, maar ook actief willen meedenken over oplossingen. Volgens de onderzoekers vraagt dat om meer structurele betrokkenheid van jongeren bij beleid en besluitvorming.
