Duurzaamheid is voor de een iets vanzelfsprekends, voor de ander een vaag of zelfs irritant onderwerp. Binnen de Rijksoverheid zijn er ruim 165.000 collega’s die er allemaal anders naar kijken. Hoe zorg je dan toch dat er beweging ontstaat? Bespreek Het! laat zien dat het kan. ‘Het gaat er niet om dat je de ander probeert te overtuigen. Het is belangrijker om te kijken naar wat je gemeen hebt, zodat je samen verder komt.’
Impactprojectleider Roelant van Zevenbergen weet dat een gesprek over duurzaamheid op het werk soms lastig is. ‘Zelf dacht ik: dat valt vast wel mee met die weerstand. Maar dat bleek toch anders. Zeker jonge collega’s, die vaak net wat bevlogener zijn, krijgen regelmatig te horen dat ze te “activistisch” zijn. Ze mogen niet aanhaken bij een project, krijgen geen ruimte van hun leidinggevende of worden niet serieus genomen. Ik heb echt meerdere mensen gesproken die daardoor zijn gewisseld van werkplek of zelfs zijn weggegaan bij het Rijk. Dat raakt me.’
Ruimte maken voor het gesprek
Roelant kreeg bij het vervolg van de pilot duurzame CAO Rijk een duidelijke opdracht mee: zorg dat duurzaamheid op de werkvloer minder gepolariseerd wordt. ‘Dat betekent: zorgen dat mensen kennis hebben, snappen waarom verduurzaming belangrijk is en handvatten krijgen om erover te praten. Want uiteindelijk begint alles bij dat eerste gesprek.’
Samen met Eddy Cloosterman, projectleider van het A+O fonds Rijk namens FNV Overheid, en de samengebalde groene deskundigheid van het Klimaat Interventie Team (KIT) bouwde hij in rap tempo aan een breed ontwikkelaanbod met trainingen, workshops en challenges. ‘Met deze combinatie van bestaande en bewezen leerinterventies aangevuld met specifieke op de Rijksoverheid toegesneden inhoud, vergroten we niet alleen bewustzijn en kennis, maar helpen we collega’s ook om zélf iets te doen. Of je nu aan het begin van jouw duurzame reis staat of al een tijdje onderweg bent. Of je nou leidinggevende bent, beleid maakt, of in de gevangenis werkt: iedereen kan z’n voetafdruk verkleinen en z’n handafdruk vergroten.
Geen opleg, wel opties
Vanuit het gratis Bespreek Het!-aanbod kiezen collega’s zelf wat bij hen past, of dat nou een laagdrempelige workshop is of een verdiepend traject met veel kennisoverdracht en oefenen met verbindende gesprekken. ‘We hebben modules die variëren van een uur tot meerdere weken,’ zegt Roelant. ‘En alles draait om bewustwording, het positieve gesprek op gang brengen en actie in de praktijk.’
Het populairst tot nu toe: de 40-daagse Rijk Footprint Challenge, de interactieve Climate Fresk en het ontwikkeltraject tot duurzaamheidsambassadeur. ‘Dat laatste is echt een serieuze inspanning,’ benadrukt Roelant. ‘Daar leren de collega’s niet alleen meer over het waarom en hoe van verduurzaming op het gebied van Energie/Gebouwen/Groen, Consumeren/Circulair/Inkopen, Voeding en Mobiliteit, maar oefenen ze ook voortdurend hoe ze het verbindende gesprek aangaan met collega’s. Wat zeg je als iemand je wegzet als “klimaatgekkie”? Hoe reageer je als je leidinggevende zegt dat je niet betaald wordt voor het hebben van duurzame ambities op het werk?’
*Dit is het eerste deel van een artikel uit de nieuw verschenen Publiek Denken-special over de pilot duurzame CAO Rijk, lees hier verder.


