Ik begon met observeren, vragen stellen, de stijl van werken inschatten. Maar al snel begon het soms ook te wringen. We spraken vol vuur over de bedoeling van beleid, over dienstbaarheid aan burgers en bedrijven. En toch bleven besluiten vaak uit, kozen we voor de risicoloze route, volgden we de bewindspersoon uit loyaliteit. Vragen stellen kon je zomaar de spotlight opleveren. En vaak won de optie die de minste Kamervragen of interne onrust zou veroorzaken.

Ankerpunt

Op die momenten moest ik terug naar mijn morele kompas. Waarom koos ik ook alweer voor deze functie? Omdat ik relevant wilde zijn voor de samenleving. Omdat ik mijn bijdrage wilde leveren aan een betere wereld. En mijn salaris komt van de belastingbetaler – een simpel, maar krachtig besef. Het werd mijn ankerpunt. Ook als dat betekende dat ik af en toe alleen stond.

Laat ik duidelijk zijn: dit gaat niet over heroïek of persoonlijke moed. Het gaat over professionele autonomie. Over de verantwoordelijkheid om te handelen vanuit je opdracht aan de samenleving. Zodat je aan het eind van de dag kunt zeggen: ik heb gedaan waarvoor ik ben besteld.
Eerlijk is eerlijk: dat voelt soms eenzaam. Je afvragen of je nu weer als lastig wordt gezien, of je jezelf buitenspel zet. Dat gevoel is menselijk. We willen ergens bij horen. Maar juist daarom is het belangrijk dat we hier met elkaar over in gesprek gaan.

Wat ik jonge ambtenaren wil meegeven: je bent niet gek. Je bent niet alleen. Zoek anderen die hetzelfde voelen. Niet om samen ten strijde te trekken, maar om je morele overwegingen te toetsen. Bespreek de impact van je keuzes. Bespreek de consequenties. Want van samen reflecteren, kun je ook heel veel opsteken. En handel dan bewust, ook als het ongemakkelijk is.