Tarik Sahbaz is senior leerplichtambtenaar bij de gemeente Haarlemmermeer. Maar zijn werk draait om veel meer dan alleen schoolverzuim. Zo neemt hij deel aan werkgroepen ter bestrijding van mensenhandel en terrorisme.
Verzuim is slechts een teken dat een jongere is vastgelopen. Vrijwel altijd is er meer aan de hand, en Sahbaz heeft er talent voor om dat boven water te krijgen. Niet voor niets was hij finalist bij de Ambtenaar van het Jaar-verkiezing van Publiek Denken, afgelopen jaar. ‘Alleen wanneer je het vertrouwen van jongeren wint, vertellen ze meer,’ zegt hij.
Open houding
Volgens Sahbaz staat of valt alles met een open houding. ‘Daarom stel ik vooral vragen: wat heb je nodig, hoe kan ik je daarbij helpen? Als jongeren voor het eerst bij mij komen, denken ze vaak dat ze straf krijgen. Dat idee kleeft nu eenmaal aan een leerplichtambtenaar. Maar ik zeg altijd meteen: laat dat los. Ik ga samen met jou kijken waar je naartoe wilt.’
Niet onbelangrijk: hij heeft ook echt mogelijkheden om jongeren verder te helpen. Dankzij de gemeente Haarlemmermeer. Sahbaz: ‘Op andere plekken worden jongeren vaak doorverwezen. Maar wij kunnen het probleem zelf aanpakken. Als blijkt dat een jongere extra ondersteuning nodig heeft, heb ik de mogelijkheid en de bevoegdheid om passende hulp, zoals dagbesteding, begeleiding of een coach, daadwerkelijk te organiseren.’
Wat helpt om vertrouwen te winnen, is dat Sahbaz over zichzelf vertelt. ‘Ik heb niet de makkelijkste jeugd gehad. Ik heb veel moeten overwinnen om te komen waar ik nu ben. Jongeren zitten in een positie die ik ken, dus vertel ik daarover. Vaak beginnen ze dan vanzelf vragen te stellen. En uiteindelijk probeer ik duidelijk te maken dat zij zelf kunnen bepalen hoe hun toekomst eruit komt te zien.’
Ruimte geven
Dat dit zijn vruchten afwerpt, blijkt voortdurend. Zo was er een jongen met autisme die in de gevangenis belandde, en die met niemand wilde praten. Behalve met Sahbaz. ‘Hij had zelf mijn naam genoemd. Ik had hem weleens gesproken, en blijkbaar was dat bevallen. Jeugdbescherming nam toen contact met mij op, en na weer een paar gesprekken hebben we een school voor hem gevonden.’
Sahbaz roept bestuurders op om ambtenaren de ruimte te geven. Want hij zou zijn collega’s dezelfde vrijheid gunnen. ‘In mijn geval betekent die vrijheid dat ik elke jongere iets anders kan bieden. Dat is cruciaal, omdat ze vaak niet in het reguliere systeem passen. Maar dat geldt natuurlijk voor ambtenaren op andere plekken net zo goed: wanneer ze de ruimte krijgen, kunnen ze werken op basis van wat iemand nodig heeft.’
*Dit artikel verscheen oorspronkelijk in Publiek Denken 62: Next Gen Ambtenaar
