Het college van Gedeputeerde Staten van Fryslân heeft een conceptplan vastgesteld voor de Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel. Met dit plan start de provincie een traject richting een breed gedragen aanpak. Fryslân wil stikstofreductie en natuurherstel combineren. De provincie wil ook vergunningverlening weer op gang brengen. Provinciale Staten bespreken het eerste concept op 15 april 2026. Daarna volgt een participatietraject met overheden en andere betrokken partijen.
Gedeputeerde Abel Kooistra wil niet wachten op landelijke besluiten. Hij noemt innovatie, doelsturing en meten en monitoren als onderdelen van de aanpak. De provincie zet in op vrijwilligheid tot 2035. Kooistra noemt legalisatie van PAS-melders en interimmers als hoogste prioriteit.
Gedeputeerde Matthijs de Vries noemt natuurherstel en sterker natuurbeheer als kern. Hij wil Fryslân “van het stikstofslot” halen. De Vries noemt het plan een startpunt voor een gebiedsgerichte aanpak. Hij wijst ook op de rol van samenwerking en participatie.
Uitgangspunten sluiten aan op IPO en Rijk
Fryslân baseert de aanpak op IPO-bouwstenen. Het gaat om bouwstenen voor natuur, agrarisch natuurbeheer en emissiereductie in de landbouw. De provincie gebruikt ook de stikstofaanpak van het Rijk als uitgangspunt.
Nieuwe aanpak vervangt eerder programma
De Friese Aanpak vervangt het Uitvoeringsprogramma Stikstof Fryslân 2035. De provincie werkt met nieuwe uitgangspunten. Elementen uit het Fries Programma Landelijk Gebied krijgen opnieuw een plek. Fryslân wil waar mogelijk aansluiten op bestaande opgaven en werkwijzen.
Vier sporen voor maatregelen
De provincie werkt met vier sporen voor stikstofreductie en natuurherstel:
- extra natuurherstelmaatregelen in alle Natura 2000-gebieden
- extra gebiedsgerichte natuurherstelmaatregelen buiten Natura 2000-gebieden
- extra stikstofreductie in stikstofgevoelige gebieden
- provinciebrede, generieke stikstofreductie
Planning tot en met uitvoering
De provincie schetst ook een planning:
- 15 april 2026: bespreking concept in Provinciale Staten
- april tot en met zomer 2026: participatie met gemeenten, Wetterskip, sectoren en andere partijen
- zomer 2026: vaststelling van de Friese Aanpak door Provinciale Staten
- september 2026 tot en met 2027: uitwerking in een uitvoeringsprogramma en voortzetting van lopende maatregelen
- vanaf 2028: brede start van de uitvoering, of eerder als dat kan
Thematafels moeten input uit sectoren ophalen
Fryslân wil de ‘wat-vraag’ invullen via doelen voor stikstof en natuur. De ‘hoe-vraag’ wil de provincie samen met partners uitwerken. Daarom organiseert Fryslân thematafels en andere vormen van participatie.
In de week van 16 februari 2026 organiseerde de provincie zeven thematafels. De bijeenkomsten brachten wensen, kansen en zorgen uit sectoren in beeld. De provincie biedt de resultaten aan Provinciale Staten aan. Ook gaat een reactie van de Provinciale Commissie Landelijk Gebied mee.
Aan de thematafels deden partijen mee uit industrie en energie, logistiek en bouw, milieu en natuur, overheden, kennisinstellingen, landbouw en gebiedsinitiatieven.
