Wie verdient volgens Annemijn Oskam een plaats in de Publiek Denken Top 100 Ambtenaar van het Jaar 2026? Iemand die niet alleen ziet wat er beter kan, maar daar ook werk van maakt. Dit jaar maakt Oskam voor het eerst deel uit van de jury.
Oskam werkt bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en is daar gebiedsregisseur voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Daarnaast is zij bestuurslid van FUTUR, het landelijke netwerk voor jonge ambtenaren.
Ze vindt haar nieuwe rol als jurylid spannend. ‘Er komen altijd goede verhalen voorbij van mensen die het vak heel goed begrijpen. Dan denk je soms: wat weten wij er eigenlijk van? Het is goed om met elkaar te bespreken wat goed ambtenaarschap is.’
Niet alleen praten, maar doen
Voor Oskam telt wat iemand daadwerkelijk heeft gedaan. ‘Je moet niet alleen een verhaal kunnen houden over wat er beter kan. Ik wil ook zien: wat heb je daar zelf aan gedaan?’
Dat kan ook zichtbaar worden in het dagelijkse werk. Ze noemt een jonge ambtenaar die mensen helpt bij het aanvragen van bijstandsuitkeringen. Die werkt niet alleen een checklist af, maar probeert te achterhalen wat iemand werkelijk nodig heeft.oslam: ‘Ze stelt de vraag achter de vraag: wat speelt er nog meer? Hoe kunnen we iemand verder helpen? Misschien is er iets anders nodig dan alleen een bijstandsuitkering. Terwijl haar bord al vol ligt met regelingen en administratie, zet zij toch die extra stap.’
Voor Oskam is dat vakmanschap: ‘Blijf de mensen achter de regels zien en durf te onderzoeken welke ruimte er is.’
Een eigen opvatting
Oskam let ook op ambtenaren die zich durven uit te spreken. ‘Dat is binnen de systemen waarin wij werken niet altijd makkelijk. Zeker niet als er van bovenaf al een richting is bepaald. Maar ambtenaren zijn geen anonieme radertjes. Het zijn mensen die vanuit hun eigen overtuiging en betrokkenheid werken.’
Ze noemt een jonge ambtenaar en fiscalist die naast haar werk een aanpak en netwerk heeft opgebouwd rond een rechtvaardiger toeslagenstelsel. ‘Zij kent het systeem, ziet wat er beter kan en gaat daar zelf mee aan de slag. Niet omdat het in haar takenpakket staat, maar omdat zij ervan overtuigd is dat het beter kan. Deze initiatieven zouden we meer moeten steunen, want echt invloed op het systeem krijgen en er iets mee kunnen doen, is ingewikkelder en daar hebben deze jonge ambtenaren hulp bij nodig.’
Oog voor talent
Nieuwe manieren van werken mogen van Oskam meewegen bij de beoordeling. Ze denkt aan ambtenaren die bewoners en uitvoerders opzoeken, beleid en uitvoering verbinden en buiten hun eigen beleidsterrein samenwerken. Via FUTUR hoort zij dat jonge ambtenaren daar niet altijd de kans voor krijgen. Vernieuwend onderzoek, scenario’s en inhoudelijke verkenningen worden vaak uitbesteed aan adviesbureaus.
Een nominatie zegt volgens Oskam ook iets over de organisatie. Collega’s laten ermee zien dat zij oog hebben voor iemands kwaliteiten. ‘Je erkent dat iemand ergens in uitblinkt. Een organisatie moet zo iemand vervolgens ook de ruimte geven om verder te groeien en verantwoordelijkheid te nemen.’
Goede ambtenaren vinden hun eigen aanpak vaak niet uitzonderlijk. ‘Ze denken: ik doe toch gewoon mijn werk? Met een nominatie geef je iemand een schouderklopje, maar ook een goed idee of een andere manier van werken een podium. Dat kan andere organisaties weer inspireren.’
Ken je een ambtenaar die verder kijkt dan de regels, zich uitspreekt of zelf iets in gang zet? De nominatieronde voor de Publiek Denken Top 100 loopt tot vrijdag 18 september 2026 om 13.00 uur. Nomineren kan via www.ambtenaarvanhetjaar.nl.
