Sociale media bepalen steeds vaker welke plekken toeristen bezoeken. Een populair filmpje op TikTok kan ervoor zorgen dat honderden bezoekers naar dezelfde winkel of eetgelegenheid trekken. In Amsterdam leidt dat tot lange wachtrijen en overlast voor omwonenden. Gemeenten worstelen met de gevolgen van deze nieuwe vorm van toerisme.
Een bekend voorbeeld is Fabel Friet in de Amsterdamse Negen Straatjes. Sinds de frietzaak in 2022 viraal ging op TikTok, komen er grote aantallen toeristen op af. De wachtrijen blokkeren regelmatig de stoep en veroorzaken volgens bewoners geluidsoverlast, zwerfafval en onveilige verkeerssituaties. Omwonenden zijn daarom naar de rechter gestapt. Ze vinden dat de gemeente bij het verlenen van de exploitatievergunning onvoldoende rekening heeft gehouden met hun woon- en leefklimaat.
De eigenaren van Fabel Friet zeggen al verschillende maatregelen te hebben genomen. Zo zetten ze crowdmanagers in, maken ze de omgeving schoon en hebben ze andere vestigingen geopend om bezoekers te spreiden. De gemeente erkent de overlast, maar stelt dat de ondernemers zich aan de vergunningsvoorwaarden houden.
Volgens Justus Uitermark, hoogleraar stadsgeografie aan de Universiteit van Amsterdam, laat de situatie zien hoe digitale platforms de stad veranderen. Hij onderzoekt hoe TikTok, Instagram, Google Maps en AI-toepassingen het gedrag van toeristen beïnvloeden. Waar traditionele reisgidsen vooral bekende bezienswaardigheden aanbevelen, maken algoritmes kleine winkels en eetgelegenheden plotseling populair. Die zijn vaak niet berekend op zulke grote bezoekersaantallen.
Ook veranderen sociale media de manier waarop toeristen een stad ontdekken. Bezoekers volgen steeds vaker dezelfde online aanbevelingen en routes, waardoor de drukte zich op specifieke plekken concentreert. Volgens Uitermark wordt de stad daardoor voorspelbaarder en blijft er minder ruimte over voor spontane ontdekkingen.
Lees meer in de Volkskrant.
